AVANCA TECNOLOGIA FO IMPAKTU BA JOVEM SIRA
Nome: silvino de Jesus Albano
Escola: East Timor Institute Of Business (IOB)
Faculdade: Informasaun Comonicasaun Tecnologia (ICT)
Departemento: IT
Mudansa Teknologia fo impaktu ba jovem sira.
Tuir w pessoal nia observasaun kona ba relasaun jovem sira ho media social kuaze jovem 90% sai vitima ba mudansa teknologia ida ne’e, tamba jovem barak uza social media ida ne la tuir nia dalan hodi publika fali problema sira hanesan: informasaun falsu ka liafuan mal sira nebe la merese publika ba ema hotu atu hare no mos uza social media ida ne hodi publika fali problema individual sira no mos bele halo propaganda liu husi media socilal dala barak hamosu problema iha sociedade nia let tamba interpreta fali ema nia informasaun sai oin seluk, hodi bele habelar fali ema nia informasaun ida ne sai lia falsu nebe bele estraga ema nia identidade . Situasaun ida ne’e mak agora dadaun existi maka’as iha Timor Leste, husi labaraik kiik, joven no kaben nain mos agora dadaun uja Media Sosial (MEDSOS) hanesan: Facebook, Whats app, Twiter, BBM, Line, Imo, no seluk tan.
Media social sai favorite tebes iha mundo moderno no sai
matadalan ba ema hotu – hotu hodi bele asesu ba informasaun iha rai laran no
mos rai liur maibe media social mos sai hanesan moras / virus att ida ne’ebe
agora dadaun domina hela ema hotu. Ita hare iha youtube akontese acidente barak
iha Estrada publiko tamba deit fokus liu ba telefone ne’ebe sira lori duke ba
movimento kareta sira ne’ebe ba mai hela i bainhira atu hakat ba Estrada sorin
akontese kareta mai soke, iha seluk tan, mak tamba deit sibuk ho telefone
hamriik haluha tiha oan iha sira nia tur fatin. Iha referensia balu mos fo sai
katak fen ho laen soe malu (Divorsio) tamba deit media social nia impaktu.
Situasaun hirak ne’e akontese iha Timor Leste maibe laos acidente trafiku maibe
acidente ba mentalidade ema idak – idak. iha loron ruma imi kolega sira ba tok
Timor Plaza hodi hare ema barak mak tur iha restaurante laran (Meja) idak –
idak sibuk ho nia telefone no la sibuk ba malu to’o han hotu mos idak – idak
sibuk telefone to’o fila ba uma, koko tok ba hare no observa.
Kompara ho situasaun uluk bainhira media social sedauk
tren ka konesidu ema hotu konversa ba malu ho diak, ezemplu hanesan iha familia
ida laran, kompostu husi Inan Aman, oan no tiu ho tia sira. Se karik iha uma
laran ne’e laiha konversa ba malu diretamente maibe idak- idak sibuk ho
telefone oinsa resolve problema ruma karik mosu problema iha uma laran?
Perguntas: Saida mak ita halo hodi bele hamenus situasaun ka hahalok ida ne’e?
2.vantagem no desvantagem
husi media social?
Kualkér
dezenvolvimentu ne'ebé mosu, sempre iha impaktu pozitivu nomos negativu ba ema.
Realmente insidente ida ne'e depende ba utilizador ne'ebé mak uza.
Vantage
husi media social:
Bainhira
uza teknolojia informasaun no komunikasaun, servisu ne’ebé mak ita hala’o sei
fasil no lais liu husi media social sira hanesan facebook twiter, imo no
WatsApp.
Vantagem husi
Utilizasaun internet nian mak hanesan:
1. Tempo agora mundo
desenvolve tebes , ho teknologia ne’ebe kada oras ba oras sempre iha mudansa hela deit. Vantagem husi internet
nian mak bele ajuda ita assesu ba infomasaun sira lais no diak, no ema barak
mak halo bisnis liu husi internet.
2. Utilizasaun
Internet ne'ebe Saudavel.
Iha mundo era globalizasaun ida ne’e, media sosial ne’ebe ita senti agora
dadaun ne’e ajuda barak tebes ita iha ita nia aktividade lor-loron. Vantagem
husi utilizasaun internet ne’ebe mak diak Hanesan nia bele ajuda ita
hasoru malu ho ema barak husi rai ne’ebe deit, no bele halo ita hamutuk fali ho
ita nia kolega sira uluk, liu- liu husi utilizasaun apliksaun bar-barak.
Vantagem seluk tan mak hanesan se ita iha iniciativa atu hakerek buat ruma no creativo ne’ebe diak
ita bele desenvolve ita nia hakarak sira hotu ho utilizasaun media social
ne’ebe mak diak no ho hanoin ne’ebe positivu.
Desvantagem husi
Utilizasaun internet ka (Social Media) iha pontus 4 mak hanesan:
1. Lakon tempo hodi haluhan halao nia actividade.
2.Husi kazu sira ne’ebe relasiona ho mundo teknologia ninia a’at
mak mosu linguagem sira ne’ebe oin-oin. Hanesan joven sira ne’ebe mak utiliza
internet hodi assesu ba media sosial oi-oin, sira uza linguagem ne’ebe mak
ladun diak. Dalabarak uza liafuan sira ne’ebe foer, bosokten, trata malu, no
hatun malu iha media sosial refere. Ne’e sai hanesan problema bo’ot husi
utilizasaun teknologia ne’ebe sala, dalaruma sira la konsiente ho linguagem
sira ne’e, ba sira buat sira ne’e bai-bain tiha ona ba liafuan sira ne’e, maibe
sira lahatene katak ho buat ladiak ne’ebe sira halo bele hatudu sira imagaem
ne’ebe ladiak nu’udar umanu ida.
3.Impaktu ba ema sai baruk hodi
hala’o sira nia aktividade.Ida ne'e impaktu perceptível liu ne'ebé ita bele haree no sente, kuaze kualker
tempu, ema barak gasta tempu liu hodi halimar jogu online, media social hanesan
facebook no seluk tan. Entaun sira fo prioridade liu ba buat hirak ne’e, no
abandona sira nia aktividade sira seluk.
4. Desvantagem ida tan husi utilizasaun internet mak, agora dadaun
mosu ID (Identidade falsu) sira, hodi halo foer ema nia naran, no hatun ema nia
dignidade hodi utiliza ema nia foto ba buat sira ne’ebe la diak no digno.
W nia mensagem ba maluk jovem sira hotu no mos ba labarik sira
nebe mk engloba an iha social media, kona ba Maneira ne’ebe mak diak no los
atu utiliza intenet. katak Labele sai atan ba sasan tecnologia balu nebe la fo
benefisiu ba ita hodi habadak ita nia futuru. Hanesan jovem tude no estudante
tenki dedika an ba estudu liu husi edukasaun nebe ita presta ohin loron no mos
Jovem no estudante nebe mak diak tenki luta hasoru baruk ten, tamba baruk ten
sai hanesan virus at ida iha mundu rai klaran hodi hamate ema nia tallentu nebe
mk iha. Tamba o nia futuro depende
saida mak o defini iha ohin loron. Labele husik liafuan ladiak sira,
imagen, video no musika iha laptop/pc/smarthphone sira ne’e estraga o nia
futuro. Ne’e duni uza ita nia matenek ne’ebe ita iha, hodi hili ho halo buat
hotu, tamba kualidade o nia moris depende husi kualidade informasaun ne’ebe o
simu durante lor-loron.
Utilizasaun
ne’ebe mak diak sempre fo esperansa ne’ebe diak, maibe utilizasaun ne’ebe mak
matenek bele halo ita sai ema ne’ebe iha folin ba familia, kolega, no bele mo
ho ema ne’ebe ita konhese.
Jovemtude mak sai hanesan future no abut ba nasaun. Tamba
nasaun ida atu hakat ou desenvolve presiza jovem nebe iha capacidade intlectuais hodi contribui
dezenvolvimentu nacional. Papel juventude Importante tebes. ba konstrusaun
no dezenvolvimentu Estadu ida ne’e.
Hanesan
EX. Secretario Estadu Jovemtude Desportu
(SEJD), Leovigildo da Costa Hornay iha nia descursu ba jovem sira hatete
katak:
·
iha kontekstu
konstrusaun nasaun ida ne’e nian, hakarak ka lakohi papel ema foin sa’e nian
importante tebe-tebes, iha dezenvolvimentu integradu no sustentavel, iha
dezenvolvimentu ida ne’e hatur prioridade maka’as atu enkoraja ema foin sa’e
sira iha parte hotu hotu.
Ikus atu fo hanoin deit ba
ita hotu katak keta uja media social sai hanesan buat ne’ebe importante liu ita
nia familia, keta tamba deit Media social ita sai haluha ema ne’ebe besik liu
ita no fo importante liu ba ema ne’ebe dok. Iha mensajem ida ne’e hau mos
hakarak konvida kolega sira buka filme Cartoon ho titulu WALL – E, filme ne’e sei lori ita atu bele hanoin
katak media social laos buat hotu maibe persija konversa no hatudu domin
ba familia no kolega.
Click here fallow Email Hamal
Vantagem husi
Utilizasaun internet nian mak hanesan:
1. Tempo agora mundo
desenvolve tebes , ho teknologia ne’ebe kada oras ba oras sempre iha mudansa hela deit. Vantagem husi internet
nian mak bele ajuda ita assesu ba infomasaun sira lais no diak, no ema barak
mak halo bisnis liu husi internet.
2. Utilizasaun
Internet ne'ebe Saudavel.
Desvantagem husi
Utilizasaun internet ka (Social Media) iha pontus 4 mak hanesan:
1. Lakon tempo hodi haluhan halao nia actividade.
2.Husi kazu sira ne’ebe relasiona ho mundo teknologia ninia a’at
mak mosu linguagem sira ne’ebe oin-oin. Hanesan joven sira ne’ebe mak utiliza
internet hodi assesu ba media sosial oi-oin, sira uza linguagem ne’ebe mak
ladun diak. Dalabarak uza liafuan sira ne’ebe foer, bosokten, trata malu, no
hatun malu iha media sosial refere. Ne’e sai hanesan problema bo’ot husi
utilizasaun teknologia ne’ebe sala, dalaruma sira la konsiente ho linguagem
sira ne’e, ba sira buat sira ne’e bai-bain tiha ona ba liafuan sira ne’e, maibe
sira lahatene katak ho buat ladiak ne’ebe sira halo bele hatudu sira imagaem
ne’ebe ladiak nu’udar umanu ida.
3.Impaktu ba ema sai baruk hodi
hala’o sira nia aktividade.Ida ne'e impaktu perceptível liu ne'ebé ita bele haree no sente, kuaze kualker
tempu, ema barak gasta tempu liu hodi halimar jogu online, media social hanesan
facebook no seluk tan. Entaun sira fo prioridade liu ba buat hirak ne’e, no
abandona sira nia aktividade sira seluk.
Click here fallow Email Hamal

Comments
Post a Comment